معرفی

برای موفقیت در معاملات، باید کاملاً با ریسک‌های مربوطه آشنا باشید. هر معامله‌کننده رویکردی متفاوت نسبت به بازار دارد و بنابراین هیچ راه درست یا غلطی برای معامله در بازار وجود ندارد، بلکه هر معامله‌کننده باید بداند که چه میزان ریسک را که می‌تواند بپذیرد.

بسیار مهم است که مشخص کنید چه نوع معامله‌کننده‌ای هستید. آیا معامله‌کننده‌ای سیستماتیک هستید یا ترجیح می‌دهید در دوره‌های نوسان در بازار حضور داشته باشید. آیا می‌خواهید به طور مداوم فعالیت کنید یا می‌خواهید با کاهش نویز کوتاه‌مدت، برای سود بلندمدت سرمایه‌گذاری کنید.

ریسک چیست؟

ریسک یعنی تغییرپذیری بازده سرمایه‌گذاری یا احتمال اینکه بازده واقعی سرمایه‌گذاری با میزان موردانتظار متفاوت باشد. ریسک شامل احتمال از دست رفتن بخشی از سرمایه‌گذاری اولیه یا کل آن است. برای اندازه‌گیری آن، معمولاً از بازد‌ه‌های گذشته یا میانگین بازده یک سرمایه‌گذاری مشخص، استفاده می‌شود. هرچه تغییرپذیری سرمایه‌گذاری (یعنی بی‌ثباتی قیمت یا بهره) بیشتر باشد، ریسک نیز بزرگ‌تر خواهد بود.

دلیل پرریسک تلقی شدن فارکس، به نوساناتی که در قیمت‌های روزانه مشاهده می‌کنیم، همراه با لوریجِ دردسترس در بازار ارز خارجی خرد فرابورس (یا فارکس) در مقایسه با سایر ابزارهای مالی نظیر سهام، برمی‌گردد. از آن‌جایی که سرمایه‌گذاران عموماً ریسک کردن را دوست ندارند، سرمایه‌گذاری‌هایی که ریسک ذاتی بیشتری دارند باید بازده مورد انتظار بیشتری داشته باشند که ریسک بیشتر آن را توجیه کند. همچنین دیگران معتقدند که ریسک بیشتر یعنی فرصت بهتر برای بازده بالا یا پتانسیل بیشتر برای ضرر. با این وجود، پتانسیل بیشتر برای بازده همیشه به معنای بیشتر بودن درجه ریسک نیست.

هنگام معامله ارز با چه ریسک‌هایی روبرو هستید؟

دو دسته ریسک اصلی وجود دارد:

  • ریسک سیستماتیک - که گاهی ریسک بازار، ریسک کل، یا ریسک بدون تنوع نامیده می‌شود، ریسک مربوط به بازده کلی بازار است. ریسک سیستماتیک، ریسکی است که ازطریق تنوع، کاهش پیدا نمی‌کند.
  • ریسک غیرسیستماتیک - گاهی «ریسک خاص» نیز نامیده می‌شود. یک نمونه آن، اخبار اقتصادی است که بر کشور یا منطقه خاصی تأثیر می‌گذارد. تنها راه محافظت واقعی از پُرتفُوی در برابر ریسک غیرسیستماتیک، تنوع ازطریق چندین جفت‌ارز غیرمرتبط است.

اکنون که دو دسته اصلی ریسک را مشخص کردیم، نگاهی دقیق‌تر به انواع خاص‌تر ریسک می‌اندازیم.

ریسک کشوری

ریسک این که یک کشور نتواند به تعهدات مالی‌اش عمل کند. وقتی کشوری نُکول می‌کند، احتمال آسیب به عملکرد همه ابزارهای مالی دیگر در آن کشور و کشورهای دیگری که با آن‌ها ارتباط دارد وجود خواهد داشت. ریسک کشوری شامل سهام، اوراق قرضه، صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک، قراردادهای اختیار معامله، قراردادهای آتی و مهم‌تر از همه، ارزی که در آن کشور خاص صادر می‌شود، می‌باشد. این نوع ریسک اغلب در بازارهای نوظهور یا کشورهایی با کسری بودجه شدید دیده می‌شود.

ریسک فارکس

هنگام سرمایه‌گذاری در ارزهای خارجی، باید توجه داشته باشید که نوسانات نرخ تبدیل ارز کشورهایی که با هم ارتباط نزدیک دارند می‌تواند منجر به حرکت شدید قیمت ارز اصلی نیز بشود. به‌عنوان مثال، رویدادهای اقتصادی و سیاسی که با پوند انگلیس (GBP) ارتباط مستقیم دارند، روی معاملات یورو نیز تأثیر می‌گذارد (یعنی EUR/USD ممکن است واکنشی شبیه به واکنش GBP/USD داشته باشد هرچند دو ارز مجزا هستند و در یک جفت‌ارز قرار ندارند). برای موفقیت در درازمدت، باید بدانید که کدام کشورها بر جفت‌ارزهایی که معامله می‌کنید تأثیر می‌گذارند.

ریسک نرخ بهره

افزایش یا کاهش نرخ بهره در طول زمان باز بودن معامله، بر مقدار بهره‌ روزانه‌ای که تا زمان بسته شدن معامله می‌پردازید تأثیر می‌گذارد. معاملات باز مشمول رول‌اُور، بسته به جهت معامله‌‌ی باز و سطح نرخ بهره‌ی کشورهای مربوطه، یا مشمول کسر هزینه بهره می‌شوند یا مشمول سود بهره. اگر ارز را با نرخ بهره بالاتر بفروشید، بهره روزانه بسته به خط‌مشی بهره/رول‌اُور کارگزار، در زمان رول‌اُور از شما کسر می‌شود. برای اطلاعات دقیق‌تر درباره ریسک بهره و جزئیات کامل خط‌مشی کارگزار از جمله زمان رول‌اُور، قیمت بهره (یا سوآپ) و شرایط لازم برای دریافت بهره در حسابتان، لطفاً با کارگزار خود مشورت کنید.

ریسک سیاسی/اقتصادی

ریسک این که رویدادهای سیاسی یا اقتصادی کشور، منجر به تغییرات شدید و فوری در قیمت ارزهای مرتبط با آن کشور شود. نمونه دیگری از این نوع ریسک، نیاز به پایین نگه داشتن قیمت ارز برای تقویت صادرات و مداخله حکومت است که معمولاً در ژاپن می‌بینیم.

ریسک بازار

این نوع ریسک، آشناترین ریسکی است که درباره‌‌اش صحبت کرده‌ایم و به اعتقاد برخی، مهم‌ترین ریسکی است که باید مدنظر قرار داد. ریسک بازار درواقع تغییرات روز به روز قیمت جفت‌ارز است که به آن نوسان نیز گفته می‌شود. نوسان درواقع یک علت نیست بلکه معلول نیروهای خاصی در بازار است. نوسان، معیاری برای سنجش ریسک است چرا که به رفتار یا حالت سرمایه‌گذاری‌ شما می‌پردازد نه به دلیل این رفتار. از آن‌جاییکه کسب درآمد افراد به دلیل حرکات بازار است، وجود نوسان برای کسب بازده ضروری است و هرچه جفت‌ارز ناپایدارتر باشد، احتمال حرکت چشمگیر آن در هر یک از دو جهت بیشتر خواهد بود.

ریسک تکنولوژی

ریسک تکنولوژی، ریسکی خاص است که بسیاری از معامله‌کنندگان توجه چندانی به آن ندارند. اما اکثر معامله‌کنندگان فارکس معاملات خود را به صورت آنلاین انجام می‌دهند و همه ما به تکنولوژی نیازمندیم. آیا در برابر اشکالات تکنولوژی محافظت می‌شوید؟ آیا به سرویس اینترنت جایگزین دسترسی دارید؟ اگر کامپیوتر اصلی‌ای که با آن معامله انجام می‌دهید خراب شود، به کامپیوتر پشتیبان‌ دسترسی خواهید داشت؟

همان‌طور که مشاهده می‌کنید، چند نوع ریسک وجود دارد که معامله‌کنندگان باهوش باید آن را در نظر بگیرند و در معاملات خود به دقت موردتوجه دهند.

تعادل ریسک / پاداش

تعادل ریسک/پاداش را می‌توان آزمون معده آهنی نامید. مهم‌ترین تصمیم یک معامله‌کننده، این است که مشخص کند برای اینکه بتواند زمانی که معاملات درازمدتش باز است بدون نگرانی از پشت کامپیوتر بلند شود و شب با خیال راحت استراحت کند، چه مقدار ریسک را می‌تواند بپذیرد. تعادل ریسک/بازده یعنی تعادل بین کمترین ریسک ممکن برای بالاترین بازده ممکن که معامله‌کننده باید درباره‌اش تصمیم بگیرد. به یاد داشته باشید که پایین بودن سطح عدم قطعیت (ریسک پایین) یعنی پایین بودن پتانسیل بازده و بالا بودن سطح عدم قطعیت (ریسک بالا) یعنی پتانسیل بازده بالا. معامله‌ یعنی کار کردن با ریسک و احتمالات. آگاه بودن از کارکردهای داخلی راهبرد یا راهبردهای معاملات فارکس و تعیین صحیح مکان سفارش‌های ورود و خروج، مواجهه شما با ریسک را محدود و پتانسیل سودتان را بیشینه می‌کند.

اما چه مقدار از حسابتان، یا به عبارت دیگر، چند لات را باید به هر معامله اختصاص دهید؟ چه مقدار از حسابتان را در یک معامله از دست داده‌اید؟ آیا مقداری که از دست دادید بیش از حد زیاد بود؟ اگر پاسختان مثبت است، شاید مدیریت ریسک مناسبی نداشته‌اید و در معامله‌تان بیش از حد از لوریج استفاده کرده‌اید. تعیین سطح مناسب لوریج و مارجین متناظر آن، بخش مهمی از مدیریت ریسک محسوب می‌شود.

هیچ سطح ریسک صحیح واحدی وجود ندارد

همان‌طور که هیچ غذایی نمی‌تواند موردعلاقه همه افراد باشد، هیچ سطح ریسکی نیز نمی‌تواند برای همه مناسب باشد. فقط خود شما می‌توانید سطح ریسک مناسب خود را تعیین کنید. لازم است بین میزان ریسکی که فکر می‌کنید مایل به پذیرشش هستید و میزان ریسکی که در واقعیت می‌توانید تحمل کنید، تعادل ‌مناسبی برقرار نمایید. در بسیاری از مواقع، سرمایه‌گذاران فکر می‌کنند که مایل به ریسک کردن هستند ولی وقتی بدترین حالت پیش می‌آید متوجه می‌شوند که اینطور نیست.

احتمال دارد که درطول این فرایند یادگیری، پول از دست بدهید ولی اگر این ضرر کمک کند که به این سطح آگاهی برسید، از نظر مالی می‌توانید آن را جبران کنید. مهم است که از قبل مشخص کنید که چه مقدار حاضرید برای آموزش «بپردازید». این هزینه مالی و عاطفی، منبعی باارزش است که اکثر سرمایه‌گذاران باتجربه، در طول فرایند آزمون و خطا آن را پرداخت کرده‌اند.

نتیجه‌گیری

تولرانس ریسک هر شخص با دیگری متفاوت است. تولرانس، ایستا نیست و همراه با مهارت و دانش شما تغییر می‌کند. به‌مرور که تجربه‌تان بیشتر می‌شود، تولرانش ریسک هم ممکن است افزایش یابد. اجازه ندهید این امر شما را از دنبال کردن روش‌های مناسب مدیریت پول و توجه به آن غافل کند.

گوناگونی

همه شنیده‌ایم که تنوع، بهترین خط‌مشی برای سبد سرمایه‌گذاری یا پرتفوی کلی است. این امر درباره سرمایه‌گذاری‌های ارز محور نیز صادق است. برای داشتن تنوع کافی، باید با نحوه استفاده از راهبردهای معاملاتی مختلف و جفت‌ارزهای مختلف به خوبی آشنا باشیم تا بتوانیم بازده کلی خود را برابرسازی کنیم. برخی راهبردهای معاملاتی تحت شرایط خاص بازار، دقت 80 درصدی دارند. ولی یک معامله‌گر تمام‌وقت باید از بیش از یک راهبرد استفاده کند زیرا در بسیاری مواقع، شرایط معاملات برای مدت طولانی، که ممکن است از چند روز تا چند ماه طول بکشد، برآورده نمی‌شود. راهبرد واحدی که تنها در بخش کوچکی از سال می‌تواند سود تولید کند، به چه کار می‌آید؟ تنوع می‌تواند راه‌حل این مسئله باشد.

تنوع‌ بخشیدن به سرمایه‌گذاری مبحث چندان محبوبی نیست زیرا بسیاری از افراد معتقدند که تنوع باعث ضعیف شدن سود معاملات می‌شود. ولی اکثر سرمایه‌گذاران حرفه‌ای تصدیق می‌کنند که تنوع اگرچه تضمینی برای ضرر نکردن نیست، ولی مهم‌ترین مولفه برای دستیابی به اهداف مالی بلندمدت محسوب می‌شود و ریسک را به حداقل می‌رساند. ولی فراموش نکنید که تنوع هرچقدر هم که باشد هرگز نمی‌تواند ریسک را به صفر برساند.

پُرتفُوی منطقی و معین

برای داشتن پُرتفُویی با تنوع بالا به چه چیزهایی احتیاج دارید؟ سه عامل در داشتن بهترین تنوع دخیل است:

  • پرتفوی شما باید شامل تعداد زیادی راهبرد معاملاتی مختلف باشد
  • معاملات شما باید از لحاظ ریسک و زمان نگه داشته شدن، با هم فرق داشته باشند. انتخاب فرصت‌های معاملاتی مختلف با نرخ‌های بازده بالقوه مختلف کمک می‌کند تا سودهای کسب‌شده، ضرر سایر معاملات را جبران کند. توجه داشته باشید که این به معنای قرار دادن کورکورانه معاملات در سراسر طیف نیست.
  • جفت‌ارزهای شما باید از نظر منطقه و ارزهای متقاطع با هم فرق داشته باشند تا ریسک غیرسیستماتیک به حداقل برسد.

سوال دیگری که همواره مطرح می‌شود این است که برای کاهش ریسک پرتفوی، چند جفت‌ارز باید معامله شود. طبق یکی از تئوری‌های مربوط به پرتفوی سهام، تنوع بهینه تقریباً با 10 الی 12 سهام متنوع حاصل می‌شود. اما در بازار ارز، خریدن 12 جفت‌ارز منجر به تنوع بهینه نمی‌شود بلکه بهتر است ارزهایی از مناطق مختلف و دارای سطح اهمیت متفاوت (یعنی ارزهای اصلی، جفت‌ارزهای متقاطع و سایر ارزهای خارجی) را معامله کرد.

tools